
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF | कक्षा 10 संस्कृत अर्द्धवार्षिक पेपर
राजस्थान माध्यमिक शिक्षा बोर्ड (RBSE) की कक्षा 10वीं की अर्द्धवार्षिक परीक्षा 2026-27 की तैयारी कर रहे विद्यार्थियों के लिए संस्कृत विषय का मॉडल प्रश्नपत्र यहाँ उपलब्ध करवाया गया है। इस पोस्ट में आपको RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27, संस्कृत व्याकरण, अपठित गद्यांश, अनुवाद, रचनात्मक लेखन और महत्वपूर्ण अभ्यास प्रश्न मिलेंगे।
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
संस्कृत विषय में अच्छे अंक प्राप्त करने के लिए व्याकरण, श्लोकों के अर्थ, गद्यांश और अनुवाद का नियमित अभ्यास करना जरूरी है। विद्यार्थी इस मॉडल पेपर को निर्धारित समय में हल करके अपनी तैयारी का मूल्यांकन कर सकते हैं।
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Exam 2026-27 – परीक्षा विवरण
कक्षा: 10वीं
विषय: संस्कृत (Sanskrit)
बोर्ड: राजस्थान माध्यमिक शिक्षा बोर्ड (RBSE)
परीक्षा: अर्द्धवार्षिक परीक्षा 2026-27
प्रश्नपत्र: मॉडल पेपर
पूर्णांक: 70
समय: 3 घंटे 15 मिनट
नोट: यह विद्यार्थियों के अभ्यास के लिए तैयार किया गया मॉडल प्रश्नपत्र है। वास्तविक परीक्षा का पाठ्यक्रम एवं अंक-विभाजन विद्यालय या जिले के अनुसार अलग हो सकता है।
RBSE Class 10 Sanskrit Model Paper 2026-27
अर्द्धवार्षिक परीक्षा 2026-27
कक्षा – 10वीं
विषय – संस्कृत
समय – 3 घंटे 15 मिनट———————————————————————————-पूर्णांक – 70
सामान्य निर्देश:
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः सन्ति।
- प्रश्नानां अंकाः तेषां सम्मुखे प्रदत्ताः सन्ति।
- उत्तराणि स्पष्टतया शुद्धतया च लिखन्तु।
- यथानिर्देशं प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखन्तु।
- लेखने वर्तनीशुद्धेः विशेषं ध्यानं ददतु।
खण्ड – अ (अपठित अवबोधनम्)
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 1. अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत। (5 अंक)
विद्या मनुष्यस्य जीवनस्य अमूल्यं धनम् अस्ति। विद्यया मनुष्यः ज्ञानं प्राप्नोति। सः समाजे सम्मानं च लभते। विद्यार्थी प्रतिदिनं विद्यालयं गच्छति। सः गुरूणां सम्मानं करोति तथा परिश्रमेण अध्ययनं करोति। विद्यया एव जीवनं सफलं भवति।
(अ) मनुष्यस्य जीवनस्य अमूल्यं धनं किम्? (1)
(ब) मनुष्यः विद्यया किं प्राप्नोति? (1)
(स) विद्यार्थी कुत्र गच्छति? (1)
(द) विद्यार्थी केषां सम्मानं करोति? (1)
(य) ‘ज्ञानम्’ इति पदस्य अर्थः हिन्दीभाषायां लिखत। (1)
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 2. अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत। (5 अंक)
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
वृक्षाः अस्माकं जीवनस्य आधाराः सन्ति। ते अस्मभ्यं फलानि, पुष्पाणि, छायां च यच्छन्ति। वृक्षाः वायुम् शुद्धं कुर्वन्ति। ते पर्यावरणस्य रक्षणे महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति। अतः अस्माभिः अधिकाधिकाः वृक्षाः रोपणीयाः।
(अ) अस्माकं जीवनस्य आधाराः के सन्ति? (1)
(ब) वृक्षाः अस्मभ्यं कानि यच्छन्ति? (1)
(स) वृक्षाः किं शुद्धं कुर्वन्ति? (1)
(द) वृक्षाः कस्य रक्षणे सहायकाः सन्ति? (1)
(य) ‘वृक्षाः’ इति पदस्य एकवचनं लिखत। (1)
खण्ड – ब (रचनात्मक कार्यम्)
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 3. निम्नलिखितयोः एकं पत्रं लिखत। (5 अंक)
(अ) अवकाशार्थं प्रधानाचार्यं प्रति प्रार्थनापत्रं लिखत।
अथवा
(ब) परीक्षायां सफलतायै मित्रं प्रति बधाईपत्रं लिखत।
प्रश्न 4. निम्नलिखितेषु एकस्मिन् विषये संस्कृते पञ्च वाक्यानि लिखत। (5 अंक)
(अ) मम विद्यालयः
(ब) मम परिवारः
(स) पर्यावरणस्य महत्त्वम्
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 5. अधोलिखितं संवादं पूरयत। (5 अंक)
शिक्षकः – भोः छात्र! तव नाम किम्?
छात्रः – __________________।
शिक्षकः – त्वं कस्मिन् वर्गे पठसि?
छात्रः – __________________।
शिक्षकः – तव विद्यालयस्य नाम किम्?
छात्रः – __________________।
शिक्षकः – त्वं प्रतिदिनं विद्यालयम् आगच्छसि किम्?
छात्रः – __________________।
शिक्षकः – त्वं किं पठसि?
छात्रः – __________________।
खण्ड – स (संस्कृत व्याकरणम्)
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 6. सन्धिं कुरुत। (प्रत्येक 1 अंक)
(अ) विद्या + आलयः
(ब) महा + उत्सवः
(स) देव + इन्द्रः
(द) नर + ईशः
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 7. समासविग्रहं कुरुत। (प्रत्येक 1 अंक)
(अ) राजपुत्रः
(ब) नीलकमलम्
(स) मातापितरौ
(द) यथाशक्ति
प्रश्न 8. उचितं प्रत्ययं योजयित्वा शब्दं रचयत। (प्रत्येक 1 अंक)
(अ) पठ् + क्त्वा
(ब) गम् + तुमुन्
(स) कृ + क्त
(द) लिख् + क्त्वा
प्रश्न 9. कोष्ठकात् उचितं क्रियापदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत। (प्रत्येक 1 अंक)
(अ) बालकः विद्यालयं ________। (गच्छति / गच्छन्ति)
(ब) छात्राः पुस्तकानि ________। (पठति / पठन्ति)
(स) अहं पत्रं ________। (लिखामि / लिखति)
(द) त्वं कुत्र ________? (गच्छसि / गच्छति)
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 10. निम्नलिखित वाक्यानां संस्कृतभाषायाम् अनुवादं कुरुत। (प्रत्येक 1 अंक)
(अ) राम विद्यालय जाता है।
(ब) सीता पुस्तक पढ़ती है।
(स) हम सब खेलते हैं।
(द) बच्चे फल खाते हैं।
खण्ड – द (पठित अवबोधनम्)
प्रश्न 11. अधोलिखितं श्लोकं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत। (5 अंक)
विद्या ददाति विनयं, विनयाद् याति पात्रताम्।
पात्रत्वाद् धनमाप्नोति, धनाद् धर्मं ततः सुखम्॥
(अ) विद्या किं ददाति? (1)
(ब) विनयात् कः याति? (1)
(स) पात्रत्वात् किं प्राप्नोति? (1)
(द) धनात् किम् प्राप्नोति? (1)
(य) श्लोकस्य उचितं शीर्षकं लिखत। (1)
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 12. निम्नलिखित प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (प्रत्येक 1 अंक)
(अ) विद्या मनुष्यस्य किं भवति?
(ब) वृक्षाः अस्मभ्यं किं यच्छन्ति?
(स) छात्रः कुत्र पठति?
(द) गुरुः छात्रान् किं शिक्षयति?
(य) भारतस्य राजधानी का अस्ति?
प्रश्न 13. अधोलिखितस्य श्लोकस्य हिन्दीभाषायाम् अर्थं लिखत। (5 अंक)
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः।
न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः॥
प्रश्न 14. निम्नलिखित प्रश्नानाम् उत्तराणि लगभग 30-40 शब्दों में लिखिए। (प्रत्येक 3 अंक)
(अ) विद्यायाः महत्त्वं वर्णयत।
(ब) पर्यावरणस्य संरक्षणं कथं कर्तव्यम्?
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download
प्रश्न 15. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए। (5 अंक)
(अ) ‘उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि’ इति श्लोकस्य भावार्थं हिन्दीभाषायां लिखत।
अथवा
(ब) संस्कृतभाषायाः महत्त्वं पञ्च वाक्येषु लिखत।
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Exam 2026-27 की तैयारी कैसे करें?
- संस्कृत व्याकरण के सभी महत्वपूर्ण नियमों का नियमित अभ्यास करें।
- संधि, समास और प्रत्यय के प्रश्नों को अच्छी तरह तैयार करें।
- शब्द रूप और धातु रूप का प्रतिदिन अभ्यास करें।
- संस्कृत से हिन्दी और हिन्दी से संस्कृत अनुवाद लिखने का अभ्यास करें।
- पाठ्यपुस्तक के गद्य, पद्य और श्लोकों के अर्थ याद करें।
- परीक्षा से पहले इस मॉडल प्रश्नपत्र को निर्धारित समय में हल करें।
RBSE Class 10 Sanskrit Question Paper 2026-27 PDF
कक्षा 10वीं संस्कृत की अर्द्धवार्षिक परीक्षा की तैयारी कर रहे विद्यार्थी इस मॉडल प्रश्नपत्र को अवश्य हल करें। इससे उन्हें संस्कृत व्याकरण, अनुवाद और लेखन संबंधी प्रश्नों का अभ्यास करने में सहायता मिलेगी।
निष्कर्ष: हमें उम्मीद है कि RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 आपकी परीक्षा की तैयारी में उपयोगी साबित होगा। इस पोस्ट को अपने दोस्तों के साथ शेयर करें, ताकि वे भी संस्कृत विषय की अच्छी तैयारी कर सकें।
राजेश सर – आपकी सफलता हमारा लक्ष्य!
RBSE Class 10 Sanskrit Half Yearly Question Paper 2026-27 PDF Download