Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
कक्षा 9 संस्कृत वार्षिक परीक्षा पेपर 2027 PDF | Class 9 Sanskrit Annual Paper 2027
कक्षा 9वीं के विद्यार्थियों के लिए संस्कृत वार्षिक परीक्षा 2027 का मॉडल प्रश्नपत्र यहाँ दिया गया है। विद्यार्थी इस प्रश्नपत्र को हल करके परीक्षा के प्रश्नों का प्रारूप, अंक विभाजन और संस्कृत विषय की तैयारी का अभ्यास कर सकते हैं।
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
इस पोस्ट में आपको Class 9 Sanskrit Annual Exam Paper 2027 का पूरा प्रश्नपत्र टेक्स्ट के रूप में मिलेगा। इसमें व्याकरण, पाठ्यपुस्तक आधारित प्रश्न, गद्यांश, पद्यांश, नाट्यांश, पत्र लेखन और निबंध लेखन जैसे प्रश्न शामिल हैं।
प्रश्नपत्र की जानकारी
- परीक्षा: वार्षिक परीक्षा 2027
- कक्षा: 9वीं
- विषय: संस्कृत
- समय: 3 घंटे
- पूर्णांक: 75
वार्षिक परीक्षा 2027
कक्षा – 9
विषय – संस्कृत
समय : 3 घण्टे——————————————————————————————————————–पूर्णांक : 75
निर्देशाः
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः सन्ति।
- प्रश्नानां सम्मुखे अङ्काः प्रदत्ताः।
- सर्वेषां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां देयानि।
प्र.1 उचितं विकल्पं चित्वा लिखत। (1×6=6)
(क) ‘बालिकम्’ इत्यस्मिन् पदे विभक्तिः अस्ति –
(i) प्रथमा
(ii) द्वितीया
(iii) चतुर्थी
(iv) पञ्चमी
(ख) ‘फलस्य’ इत्यस्मिन् पदे विभक्तिः अस्ति –
(i) प्रथमा
(ii) तृतीया
(iii) चतुर्थी
(iv) षष्ठी
(ग) ‘माता’ इत्यस्मिन् पदे विभक्तिः अस्ति –
(i) द्वितीया
(ii) प्रथमा
(iii) चतुर्थी
(iv) पञ्चमी
(घ) ‘भानुः’ इत्यस्मिन् पदे वचनम् अस्ति –
(i) एकवचनम्
(ii) द्विवचनम्
(iii) बहुवचनम्
(iv) अनिश्चितवचनम्
(ङ) अधोलिखितेषु अव्ययपदम् अस्ति –
(i) अस्ति
(ii) कुत्र
(iii) फलम्
(iv) नदी
(च) ‘त्वं कुत्र गच्छसि?’ इत्यस्मिन् वाक्ये अव्ययम् अस्ति –
(i) त्वम्
(ii) गच्छसि
(iii) कुत्र
(iv) कोऽपि न
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.2 कोष्ठकात् प्रदत्तैः शब्दैः उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत। (1×6=6)
(क) ‘प्राचार्यः’ इति पदे ………………………….. उपसर्गः अस्ति। (प्र / आचार्यः)
(ख) ‘सम्’ उपसर्गस्य उदाहरणम् ………………………….. अस्ति। (संस्कृतम् / दिनम्)
(ग) ‘पठ्’ धातोः लट् लकारस्य प्रथमपुरुषस्य एकवचने ………………………….. रूपं भवति। (पठति / पठतः)
(घ) ‘हसाम’ इत्यस्मिन् पदे ………………………….. पुरुषः अस्ति। (प्रथम / उत्तमः)
(ङ) ‘पचति’ इत्यस्मिन् पदे ………………………….. धातुः अस्ति। (पच् / पत्र)
(च) ‘गम्’ धातोः लृट् लकारस्य उदाहरणम् ………………………….. अस्ति। (गच्छति / गमिष्यति)
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.3 युग्ममेलनं कुरुत। (1×6=6)
| (क) | (ख) |
|---|---|
| (क) हिमालयः | (i) गुणसन्धिः |
| (ख) देवेन्द्रः | (ii) विसर्गसन्धिः |
| (ग) मनोहरः | (iii) द्वन्द्वसमासः |
| (घ) रामलक्ष्मणौ | (iv) कर्मधारयसमासः |
| (ङ) घनश्यामः | (v) अव्ययीभावः |
| (च) यथाशक्ति | (vi) दीर्घस्वरसन्धिः |
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.4 एकपदेन उत्तरं लिखत। (1×6=6)
(क) ‘हसितुम्’ इत्यस्मिन् पदे कः प्रत्ययः अस्ति?
(ख) ‘पातुम्’ इत्यस्मिन् पदे कः प्रत्ययः अस्ति?
(ग) ‘आदाय’ इत्यस्मिन् पदे कः प्रत्ययः अस्ति?
(घ) सरसाः रसालाः कदा लसन्ति?
(ङ) कुम्भकारः घटान् किमर्थं रचयति?
(च) तेजोमयी का भवति?
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.5 शुद्धवाक्यानां समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षं ‘न’ इति लिखत। (1×6=6)
(क) ‘खिन्नः बालः’ इत्यस्मिन् वाक्ये विशेषणपदम् ‘खिन्नः’ अस्ति।
(ख) ‘पलायमानं श्वानम्’ इत्यस्मिन् वाक्ये विशेष्यपदं ‘पलायमानम्’ अस्ति।
(ग) ‘सरस्वती’ इति पदस्य पर्यायः ‘वाणी’ नास्ति।
(घ) ‘भ्रमराणाम्’ इति पदस्य पर्यायः ‘अलीनाम्’ अस्ति।
(ङ) ‘कठोरम्’ इत्यस्य पदस्य ‘मृदुम्’ विलोमपदम् नास्ति।
(च) ‘रोदितुम्’ इति पदस्य ‘हसितुम्’ विलोमपदम् अस्ति।
(प्रश्न क्रमांक 6 तः 10 पर्यन्तं प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां पूर्णवाक्येन लिखत।)
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.6 निर्धनायाः वृद्धायाः दुहिता कीदृशी आसीत्? (2)
अथवा
कालः कस्य रसं पिबति?
प्र.7 जन्तवः केन तुष्यन्ति? (2)
अथवा
सज्जनानां मैत्री कीदृशी भवति?
प्र.8 बालः कदा क्रीडितुम् अगच्छत्? (2)
अथवा
देशान्तरं गन्तुमिच्छन् वणिक्पुत्रः कं व्यचिन्तयत्?
प्र.9 अन्ते तपोदत्तः विद्याग्रहणाय कुत्र गतः? (2)
अथवा
जटायुः केन वामबाहुं दंशति?
प्र.10 स्वार्थान्धः मानवः किं करोति? (2)
अथवा
सर्पः किं भवति?
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.11 रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत – (कोऽपि द्वौ) (1×2=2)
(i) मोदकानि पूजानिमित्तानि रचितानि आसन्।
(ii) खलानां मैत्री आरम्भगुर्वी भवति।
(iii) स्वादूनि भक्ष्यकवलानि ते दास्यामि।
प्र.12 अधोलिखितानि कथनानि कः कं प्रति कथयति लिखत – (कोऽपि द्वौ) (1×2=2)
(i) भो महाशय! किं मदं विधीयते?
(ii) तण्डुलान् मा भक्षय।
(iii) अहं तुभ्यं तण्डुलमूल्यं दास्यामि।
प्र.13 अधोलिखितवाक्यानां वाच्यपरिवर्तनं कुरुत – (कोऽपि द्वौ) (1×2=2)
(i) रमेशः पाठं पठति। (कर्मवाच्ये)
(ii) लता गीतं गायति। (कर्तृवाच्ये)
(iii) सः हसति। (भाववाच्ये)
प्र.14 प्रश्नपत्रे समागतान् श्लोकान् विहाय स्वपाठ्यपुस्तकात् सुभाषितमेकं लिखत। (2)
प्र.15 अधोलिखितेषु अशुद्धकारकवाक्यानां शुद्धं कुरुत – (कोऽपि द्वौ) (1×2=2)
(i) श्री शिवं नमः।
(ii) सिंहः वनं वसति।
(iii) वृक्षं फलानि सन्ति।
प्र.16 प्रदत्तैः शब्दैः उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत – (केऽपि चत्वारः) (½×4=2)
(वृद्धा, प्रकृतिः, सेतुम्, मूषकैः, चतुरतमः, यत्नेन)
(i) अत एव अस्माभिः ………………………….. रक्षणीया।
(ii) ग्रामे एका निर्धना ………………………….. स्त्री वसति।
(iii) त्वदीया तुला ………………………….. भक्षिता इति।
(iv) सिकताभिः ………………………….. निर्मातुं प्रयतन्ते।
(v) वृत्तं ………………………….. संरक्षेत्।
(vi) मल्लिका स्वपितरं ………………………….. मन्यते।
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.17 प्रदत्तवाक्यानि पाठ्याधारितं घटनाक्रमानुसारं लिखत। (½×4=2)
(क) सा सखीभिः सह तीर्थयात्रायै काशीविश्वनाथमन्दिरं गच्छति।
(ख) उभौ नद्याः सौन्दर्यपरिचयं कुरुतः।
(ग) उमा मासान्ते उत्सवार्थं दुग्धस्य आवश्यकता विषये चिन्तयति।
(घ) मल्लिका पूजार्थं मोदकानि रचयति।
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.18 अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×3=3)
गद्यांशः
“प्रकृतिः समेषां प्राणिनां संरक्षणाय यतते। इयं सर्वान् पुष्णाति विविधैः प्रकारैः, सुखसाधनैः च तर्पयति। पृथ्वी, जलम्, तेजः, वायुः, आकाशः च अस्याः प्रमुखाणि तत्त्वानि। तान्येव मिलित्वा पृथक्तया वा अस्माकं पर्यावरणं रचयन्ति। आव्रियते परितः समन्तात् लोकः अनेन इति पर्यावरणम्। यथा अजाता शिशुः मातृगर्भे सुरक्षितः तिष्ठति तथैव मानवः पर्यावरणकुक्षौ।”
प्रश्नाः
(क) प्रकृतिः केषां संरक्षणाय यतते?
(ख) अस्याः कानि प्रमुखाणि तत्त्वानि?
(ग) अजाता शिशुः कुत्र सुरक्षितः तिष्ठति?
अथवा
गद्यांशः
“तदा खिन्नो बालकः एते पक्षिणो मानुषेषु नोपगच्छन्ति। तद् अन्वेषयन् अपरं मानुषोचितं विनोदयितारम् इति विचिन्त्य पलायमानं कमपि श्वानम् अवलोकयत्। प्रीतो बालः तम् इत्थं सम्बोधयत् – रे मानुषाणां मित्र! किं पर्यटसि अस्मिन् निदाघदिवसे? इदं प्रच्छायशीतलं तरुमूलम् आश्रयस्व। अहमपि क्रीडासहायं त्वामेवानुरूपं पश्यामि।”
प्रश्नाः
(क) एते पक्षिणः केषु नोपगच्छन्ति?
(ख) ‘रे मानुषाणां मित्र!’ इति कः अवदत्?
(ग) पलायमानं कम् अवलोकयत्?
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.19 अपठितं पद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×3=3)
पद्यांशः
“पिबन्ति नद्यः स्वयमेव नाम्भः
स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः।
नादन्ति सस्यं खलु वारिवाहाः
परोपकाराय सतां विभूतयः॥”
प्रश्नाः
(क) काः स्वयमेव अम्भः न पिबन्ति?
(ख) वृक्षाः स्वयं कानि न खादन्ति?
(ग) के सस्यं न अदन्ति?
अथवा
पद्यांशः
“वृत्तं यत्नेन संरक्षेद् वित्तमेति च याति च।
अक्षीणो वित्ततः क्षीणो वृत्ततस्तु हतो हतः॥”
प्रश्नाः
(क) किं यत्नेन संरक्षेत्?
(ख) किं एति याति च?
(ग) वित्ततः क्षीणः कथम्?
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.20 अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×3=3)
नाट्यांशः
(ततः प्रविशति तपस्यारतः तपोदत्तः।)
तपोदत्तः – अहम् अस्मि तपोदत्तः। बाल्ये पितृचरणैः क्लेश्यमानोऽपि विद्यां नाधीतवान् अस्मि। तस्मात् सर्वैः कुटुम्बिभिः मित्रैः ज्ञातिजनैश्च गर्हितोऽभवम्। (ऊर्ध्वं निःश्वस्य) हा विधे! किमिदं मया कृतम्? कीदृशी दुर्बुद्धिः आसीत् तदा। एतदपि न चिन्तितं मया – ‘प्रधानैरलङ्कारैर्भूषितोऽपि न शोभते। नरो नम्रताभोगीव सभायां दिवा गृहे।’
प्रश्नाः
(क) अहं कः अस्मि?
(ख) कदा पितृचरणैः क्लेश्यमानोऽपि विद्यां न अधीतवान् अस्मि?
(ग) ‘नरः’ कुत्र न शोभते?
अथवा
नाट्यांशः
पुरुषः – भो तपस्विन्! कथं माम् अवरोधं करोषि? प्रयत्नेन किं न सिद्धं भवति? का आवश्यकता शिलानाम्? सिकताभिरेव सेतुं करिष्यामि स्वसंकल्पदृढतया।
तपोदत्तः – आश्चर्यम्! किं सिकताभिरेव सेतुं करिष्यसि? सिकताः जलप्रवाहे स्थास्यन्ति किम्? भवता चिन्तितं न वा?
पुरुषः – (सोत्प्रासम्) चिन्तितं चिन्तितम्। सम्यक् चिन्तितम्। नाहं सोपानसहायत्वेन अधिरोढुं विश्वसिमि। समुत्प्लुत्यैव गन्तुं क्षमोऽस्मि।
प्रश्नाः
(क) सिकताभिः सेतुनिर्माणं कः करोति?
(ख) केन सिद्धं भवति?
(ग) ‘साधु साधु!’ इति कः कथयति?
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.21 अपठितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×4=4)
गद्यांशः
“उत्साहः, उदासीनता, निराशा चेति तिस्रः मनसः अवस्थाः। शिशवः सदा उत्साहशीलाः, इति विदितमेव। युवानः अपि प्रायेण उत्साहशीलाः। अनेके वृद्धाः अपि तथैव। वयः उत्साहस्य नास्ति सम्बन्धः। उत्साहः मानवस्य सहजः स्वभावः भवति। सः मनसः शरीरस्य च विकासे सहायकः भवति। शिशुः उत्साहेन सर्वं ग्रहीतुं, सर्वैः सह खादितुं, सर्वैः सह खेलितुं च प्रवर्तते। प्रतिबन्धे कृते रोदिति, उपहासे कृते हसति, कदाचित् कोपं प्रकटयति, किन्तु निराशो न भवति।”
प्रश्नाः
(क) शिशुः उपहासे कृते किं करोति?
(ख) मनसः कति अवस्थाः सन्ति?
(ग) के के उत्साहशीलाः भवन्ति?
(घ) उपहासे कृते किं प्रकटयति?
प्र.22 रुग्णतायाः कारणात् दिनद्वयस्य अवकाशप्राप्तये प्राचार्यं प्रति पत्रं लिखत। (4)
अथवा
स्वभगिन्याः विवाहे आमन्त्रितुं स्वमित्रं प्रति पत्रं लिखत।
Class 9 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF Download
प्र.23 अधोलिखितेषु एकं विषयं स्वीकृत्य शतशब्देषु संस्कृतभाषायां निबन्धं लिखत। (4)
(क) मम प्रियः कविः
(ख) संस्कृतभाषायाः महत्त्वम्
(ग) परोपकारः
(घ) अनुशासनम्
Class 9 Sanskrit Annual Paper 2027 PDF Download
विद्यार्थी इस प्रश्नपत्र का अभ्यास करके अपनी परीक्षा की तैयारी बेहतर बना सकते हैं। यदि आप प्रश्नपत्र को PDF फॉर्मेट में डाउनलोड करना चाहते हैं, तो नीचे अपने PDF का लिंक जोड़ें।
PDF डाउनलोड लिंक: [यहाँ PDF लिंक जोड़ें]
महत्वपूर्ण सूचना
यह मॉडल प्रश्नपत्र विद्यार्थियों को वार्षिक परीक्षा के प्रश्नों के प्रारूप और तैयारी का अभ्यास कराने के उद्देश्य से दिया गया है। इसे आधिकारिक प्रश्नपत्र या वास्तविक परीक्षा में आने वाले प्रश्नों की गारंटी न समझें।
अच्छे अंक प्राप्त करने के लिए संस्कृत की पाठ्यपुस्तक, व्याकरण और लेखन संबंधी प्रश्नों का नियमित अभ्यास करें।
Rajesh Sir Official पर विद्यार्थियों के लिए परीक्षा तैयारी सामग्री, मॉडल पेपर और महत्वपूर्ण प्रश्नों से संबंधित अन्य पोस्ट भी देखें।
