MP Board Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 PDF | कक्षा 10वीं संस्कृत वार्षिक परीक्षा
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
कक्षा 10वीं संस्कृत वार्षिक परीक्षा 2027 की तैयारी कर रहे विद्यार्थियों के लिए इस पोस्ट में संस्कृत का पूरा प्रश्नपत्र दिया गया है। विद्यार्थी सभी प्रश्नों का अभ्यास करके अपनी परीक्षा की तैयारी को बेहतर बना सकते हैं।
इस प्रश्नपत्र में संस्कृत व्याकरण, शब्द रूप, धातु रूप, संधि, समास, वाच्य परिवर्तन, गद्यांश, पद्यांश, नाट्यांश, पत्र लेखन और निबंध लेखन जैसे महत्वपूर्ण प्रश्न शामिल हैं।
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
Class 10 Sanskrit Annual Paper 2027 – परीक्षा विवरण
परीक्षा का नाम: वार्षिक परीक्षा 2027
कक्षा: 10वीं
विषय: संस्कृत
समय: 3 घंटे
पूर्णांक: 75 अंक
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
कक्षा 10वीं संस्कृत वार्षिक परीक्षा 2027 – पूरा प्रश्नपत्र
वार्षिक परीक्षा 2027
कक्षा – 10
विषय – संस्कृत
समय : 3 घंटे———————————————————————————————————————–पूर्णांक : 75
निर्देशाः
- सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः सन्ति।
- प्रश्नानां सम्मुखे अङ्काः प्रदत्ताः।
- सर्वेषां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां देयानि।
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.1 उचितं विकल्पं चित्वा लिखत। (1×6=6)
(क) ‘बालिकस्य’ इत्यस्मिन् पदे विभक्तिः अस्ति –
(i) प्रथमा
(ii) द्वितीया
(iii) षष्ठी
(iv) पञ्चमी
(ख) ‘रामे’ इत्यस्मिन् पदे वचनम् अस्ति –
(i) एकवचनम्
(ii) द्विवचनम्
(iii) बहुवचनम्
(iv) अनिश्चितवचनम्
(ग) ‘नद्याः’ इत्यस्मिन् पदे विभक्तिः अस्ति –
(i) प्रथमा
(ii) द्वितीया
(iii) पञ्चमी / षष्ठी
(iv) सप्तमी
(घ) ‘तत्’ शब्दस्य पुल्लिङ्गे प्रथमा विभक्तौ बहुवचनस्य रूपं भवति –
(i) सः
(ii) तौ
(iii) ते
(iv) तानि
(ङ) अधोलिखितेषु अव्ययपदम् नास्ति –
(i) अत्र
(ii) तत्र
(iii) यत्र
(iv) बालकः
(च) ‘सदा सत्यं वद’ इत्यस्मिन् वाक्ये अव्ययपदं किम्?
(i) सदा
(ii) सत्यम्
(iii) वद्
(iv) कोऽपि न
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.2 कोष्ठकात् प्रदत्तैः शब्दैः उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत। (1×6=6)
(क) ‘गच्छति’ पदे ……………………. लकारः अस्ति। (लट् / लृट्)
(ख) ‘अपठत्’ पदे पुरुषः अस्ति …………………….। (प्रथमपुरुषः / मध्यमपुरुषः)
(ग) ‘भवतः’ इत्यस्मिन् पदे वचनम् अस्ति …………………….। (एकवचनम् / बहुवचनम्)
(घ) ‘अधिकारः’ इत्यस्मिन् पदे ……………………. उपसर्गः अस्ति। (अधि / आ)
(ङ) ‘निगदति’ इत्यस्मिन् पदे उपसर्गयुक्तं पदं ……………………. अस्ति। (निगदति / वदति)
(च) ‘बालकः क्रीडति’ वाक्ये धातुः ……………………. अस्ति। (क्रीड् / बालक)
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.3 युग्ममेलनं कुरुत। (1×6=6)
स्तम्भ (अ)
(क) नमस्ते
(ख) विद्यालयः
(ग) जगदीशः
(घ) पञ्चवटी
(ङ) पितरौ
(च) प्रतिदिनम्
स्तम्भ (ब)
(i) दीर्घस्वर सन्धिः
(ii) व्यञ्जनसन्धिः
(iii) विसर्गसन्धिः
(iv) द्वन्द्व समासः
(v) द्विगु समासः
(vi) अव्ययीभाव समासः
प्र.4 एकपदेन उत्तरं लिखत। (1×6=6)
(क) ‘गन्तुम्’ इत्यस्मिन् पदे कः प्रत्ययः अस्ति?
(ख) ‘पठितवान्’ इत्यस्मिन् पदे कः प्रत्ययः अस्ति?
(ग) ‘क्त्वा’ प्रत्ययस्य उदाहरणं लिखत।
(घ) कः सदा पथ्यं भोजनं कर्तव्यः?
(ङ) कस्याः जलं सदा शुद्धं भवति?
(च) माता सुरभी कं दृष्ट्वा रुदति स्म?
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.5 शुद्धवाक्यानां समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षं ‘न’ इति लिखत। (1×6=6)
(क) ‘पठिष्यति’ इत्यस्मिन् पदे लृट् लकारः अस्ति। (……………)
(ख) ‘पिबामः’ इत्यस्मिन् पदे बहुवचनम् अस्ति। (……………)
(ग) ‘सुन्दरः बालकः’ अत्र विशेषणपदं ‘बालकः’ अस्ति। (……………)
(घ) ‘सत्यम्’ इत्यस्य विलोमपदम् ‘असत्यम्’ भवति। (……………)
(ङ) ‘शीघ्रम्’ इत्यस्य पर्यायपदं ‘सत्वरम्’ भवति। (……………)
(च) ‘सुरालयः’ इत्यत्र गुणसन्धिः अस्ति। (……………)
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
(प्रश्न क्रमांक 6 से 10 तक प्रश्नों के उत्तर संस्कृतभाषा में पूर्णवाक्येन लिखत।)
प्र.6 कृषकः काभ्यां क्षेत्रकर्षणं कुर्वन् आसीत्? (2)
अथवा
माता सुरभी कमर्थम् अश्रूणि मुञ्चति स्म?
प्र.7 निर्जने वने कः प्रसुप्तः आसीत्? (2)
अथवा
राघवः कीदृशं जलं पिबति?
प्र.8 वसन्तस्य गुणं कः जानाति? (2)
अथवा
बुद्धिमती कथम् उपेता चलिता?
प्र.9 अन्ते विश्रामगृहे कः आसीत्? (2)
अथवा
केन समं बन्धुना आसीत्?
प्र.10 कमनीयः वसन्तः कथं विराजते? (2)
अथवा
संसारे कस्य महिमा सदा प्रथिता?
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.11 रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत – (कौ द्वौ)। (1×2=2)
(i) राजसिंहः नाम राजपुत्रः आसीत्।
(ii) व्याघ्रं दृष्ट्वा धूर्ता शृगालः हसति।
(iii) वृक्षाः फलं ददति।
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.12 अधोलिखितानि कथनानि कः कं प्रति कथयति लिखत – (कौ द्वौ)। (1×2=2)
(i) रे पापी! त्वया मे अपराधः कृतः।
(ii) भवान् कुतः भयं अनुभवति?
(iii) भोः भगवन्! कमर्थं वृत्तान्तः?
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.13 अधोलिखितवाक्यानां वाच्यपरिवर्तनं कुरुत – (कौ द्वौ)। (1×2=2)
(i) छात्रः पुस्तकं पठति। (कर्मवाच्ये)
(ii) मया ग्रन्थः पठ्यते। (कर्तृवाच्ये)
(iii) तेन हस्यते। (कर्तृवाच्ये)
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.14 प्रश्नपत्रे समागतान् श्लोकान् विहाय स्वपाठ्यपुस्तकात् सुभाषितमेकं लिखत। (2)
प्र.15 प्रदत्तेषु अशुद्धकारकवाक्यानां शुद्धं कुरुत – (कौ द्वौ)। (1×2=2)
(i) श्री गणेशाय नमः। (अशुद्धिः: श्री गणेशं नमः)
(ii) बालकः मोदकं रोचते। (अशुद्धिः: बालकाय मोदकं रोचते – अत्र संशोधनं कुरुत)
(iii) नृपः पादे निखञ्जः अस्ति।
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.16 प्रदत्तैः शब्दैः उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत – (केऽपि चत्वारः)। (½×4=2)
(वृक्षः, वायुमण्डलम्, सुलभम्, जननी, सदा, कुशलम्)
(i) महानगरे मध्ये चलदनिशं ……………………. भूत्वा श्रमन्ति।
(ii) ……………………. इमे त्सला प्रकृतिः।
(iii) दुर्वहमत्र जीवनं जातं प्रकृतेः एव ……………………. शरणम्।
(iv) व्यायामः ……………………. पौष्टिकं भोजनं स्मर्तव्यम्।
(v) सर्वदा सर्वकार्येषु ……………………. बलवती तनुः।
(vi) उद्योगिनं पुरुषसिंहम् ……………………. उपैति लक्ष्मीः।
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.17 प्रदत्तवाक्यानि पाठ्याधारितं घटनाक्रमानुसारं लिखत। (½×4=2)
(क) व्याघ्रः भयातुरः नष्टः इति शृगालः वदति।
(ख) राजसिंहः नाम राजपुत्रः आसीत्।
(ग) बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितृगृहं प्रति चलिता।
(घ) मार्गे सा एकं व्याघ्रं ददर्श।
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
प्र.18 अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×3=3)
“कश्चन निर्धनो जनः भूरि परिश्रम्य किञ्चित् वित्तम् उपार्जितवान्। तेन वित्तेन स्वपुत्रम् एकस्मिन् महाविद्यालये प्रवेशं दातुं सफलो जातः। तस्य सूनुः तत्रैव छात्रावासे निवसति स्म। एकदा सः पितुः रुग्णताम् आकर्ण्य व्याकुलः जातः पुत्रं द्रष्टुं च प्रस्थितः। सः परम निर्धनः जनः बसयाने गन्तुम् असमर्थः जातः, पद्भ्यामेव प्राचलत्।”
प्रश्नाः
(क) निर्धनः जनः किम् उपार्जितवान्?
(ख) तस्य सूनुः कुत्र निवसति स्म?
(ग) पिता किमर्थं प्रस्थितः?
अथवा
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
“अस्ति देवपत्तनं नाम नगरम्। तत्र राजसिंहो नाम राजपुत्रः वसति स्म। एकदा केनापि आवश्यककार्येण तस्य भार्या बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितृगृहं प्रति चलिता। मार्गे सा एकं व्याघ्रं ददर्श। सा व्याघ्रम् आच्छाद्य दृष्ट्वा धूर्ततया अवदत् – कथं मेकशो व्याघ्रभक्षणाय कलहं कुरुथः?”
प्रश्नाः
(क) देवपत्तनं किम् अस्ति?
(ख) बुद्धिमती केन सह पितृगृहं प्रति चलिता?
(ग) सा मार्गे कम् ददर्श?
प्र.19 अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×3=3)
“विचित्रे खलु संसारे नास्ति किञ्चिदनर्थकम्। अश्वश्चेद् धावने वीरः भारस्य वहने खरः॥”
प्रश्नाः
(क) संसारे किम् निरर्थकं नास्ति?
(ख) धावने कः वीरः भवति?
(ग) भारस्य वहने कः भवति?
अथवा
“गुणी गुणं वेत्ति न वेत्ति निर्गुणः। बली बलं वेत्ति न वेत्ति निर्बलः। पिको वसन्तस्य गुणं न वायसः। करी च सिंहस्य बलं न मूषकः॥”
प्रश्नाः
(क) कः गुणं वेत्ति?
(ख) वसन्तस्य गुणं कः जानाति?
(ग) सिंहस्य बलं कः वेत्ति?
प्र.20 अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×3=3)
(ततः प्रविशति विदूषकः)
विदूषकः – भोः वयस्य! मामपि तावद् क्रीडितुं गच्छामः।
राजा – (सस्मितम्) वयस्य! त्वम् अपि क्रीडने आसक्तोऽसि।
रामः – भोः! अस्मत्कुले एतत् न उचितं प्रतीयते।
प्रश्नाः
(क) कः प्रविशति?
(ख) विदूषकः कम् सम्बोधयति?
(ग) कः क्रीडने आसक्तः अस्ति?
अथवा
काकः – विचित्रः दैवगतिः! काकः कृष्णः पिकः कृष्णः कः भेदः पिककाकयोः?
वसन्तसमये प्राप्ते काकः काकः पिकः पिकः!
प्रश्नाः
(क) कः कृष्णः भवति?
(ख) पिककाकयोः भेदः कदा ज्ञायते?
(ग) काकः कः अस्ति?
प्र.21 अपठितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां लिखत। (1×4=4)
“परोपकारः एव मानवस्य परमधर्मः भवति। परोपकारिणः जनाः सर्वत्र पूज्यन्ते। नद्यः परोपकाराय एव वहन्ति, वृक्षाः परोपकाराय एव फलानि ददति। महापुरुषाः सदैव परोपकाराय जीवनं समर्पयन्ति। अतः अस्माभिः अपि परोपकारः करणीयः।”
प्रश्नाः
(क) मानवस्य परमधर्मः कः अस्ति?
(ख) परोपकारिणः कीदृशाः जनाः भवन्ति?
(ग) नद्यः किमर्थं वहन्ति?
(घ) महापुरुषाः किं कुर्वन्ति?
प्र.22 शुल्कमुक्त्यर्थं प्राचार्यं प्रति आवेदनपत्रं संस्कृतभाषायां लिखत। (4)
अथवा
मित्रस्य जन्मदिनोत्सवस्य अवसरे शुभकामनापत्रं संस्कृतभाषायां लिखत।
प्र.23 अधोलिखितेषु एकं विषयं स्वीकृत्य शतशब्देषु संस्कृतभाषायां निबन्धं लिखत। (4)
(क) संस्कृतभाषायाः महत्त्वम्
(ख) अस्माकं देशः
(ग) महाकविः कालिदासः
(घ) पर्यावरणम्
कक्षा 10वीं संस्कृत वार्षिक परीक्षा 2027 की तैयारी कैसे करें?
- संस्कृत व्याकरण, शब्द रूप और धातु रूप का नियमित अभ्यास करें।
- संधि, समास, प्रत्यय और वाच्य परिवर्तन के नियम याद करें।
- गद्यांश, पद्यांश और नाट्यांश के प्रश्नों के उत्तर संस्कृत में लिखने का अभ्यास करें।
- पत्र लेखन और निबंध लेखन की तैयारी करें।
- पूरे प्रश्नपत्र को निर्धारित समय में हल करने का प्रयास करें।
यह प्रश्नपत्र विद्यार्थियों के अभ्यास और वार्षिक परीक्षा की तैयारी के लिए प्रस्तुत किया गया है।
Class 10 Hindi Varshik Paper 2027 PDF Download
Class 10 English Varshik Paper 2027 PDF Download
Class 10 Sanskrit Varshik Paper 2027 Pdf Download
Class 10 Science Varshik Paper 2027 PDF Download
